İçindekiler (12 bölüm)
- Kimler için
- Sitesi telefonda geç açılan, PageSpeed puanı düşük haber siteleri
- Ne kadar sürer
- Ölçüm 15 dakika; çözümler birkaç saatten birkaç güne
- Gerekenler
- PageSpeed Insights, WordPress yönetici erişimi, gerekirse hosting paneli
Hız neden haber sitesinde daha önemli?
Haber okuru sabırsızdır. Haberi çoğunlukla telefondan, bir sosyal medya paylaşımına ya da Google'daki bir sonuca dokunarak açar. Sayfa açılmazsa beklemez, geri döner ve aynı haberi başka bir sitede okur. Sizin kaybınız yalnız o tıklama değil, o okurun bir sonraki gelişidir.
Google tarafında da hız bir ölçüt. Google sayfa deneyimini ölçerken Core Web Vitals denen üç değere bakar. Hız tek başına sıralama getirmez, haberin kendisi her zaman önce gelir; ama benzer haberler arasında yavaş site geride kalır.
Önce ölçün: PageSpeed Insights nasıl okunur?
Tahminle başlamayın. PageSpeed Insights'a bir haber sayfanızın adresini yazın (ana sayfanın değil, okurun en çok açtığı haber sayfasının) ve mobil sonuca bakın. Sayfada iki tür sonuç vardır:
- Gerçek kullanıcı verisi: Son 28 günde sitenize gelen Chrome kullanıcılarının yaşadığı hız. Yeterli ziyaretçi yoksa bu bölüm görünmez.
- Laboratuvar testi: O anda yapılan tek bir test ve 100 üzerinden puan. Sorunun nerede olduğunu gösterir, ama puan her testte biraz değişir.
Gerçek kullanıcı verisinde Google'ın baktığı üç değer:
| Ölçüt | Ne ölçer | İyi sayılan |
|---|---|---|
| LCP | Sayfanın ana içeriğinin (çoğunlukla manşet görselinin) görünme süresi | 2,5 saniye ve altı |
| INP | Bir dokunuşa ya da tıklamaya sayfanın cevap verme süresi | 200 milisaniye ve altı |
| CLS | Sayfa yüklenirken içeriğin kayması | 0,1 ve altı |
Bu üç değerin ayrıntısı ve her biri için çözümler Core Web Vitals yazısında.
1. Görseller: en sık sebep
Haber sitesinde her sayfada en az bir büyük görsel var ve çoğu zaman sayfanın en ağır parçası o.
- Boyutu küçültünTelefondan çekilmiş 4.000 piksellik fotoğrafı olduğu gibi yüklemeyin. Kapak görseli için 1200–1600 piksel genişlik yeterli.
- Biçimi değiştirinWebP biçimi, aynı görüntüyü JPEG'den genellikle belirgin şekilde daha küçük dosyayla verir. Ayrıntısı WordPress'te WebP yazısında.
- Boyut bilgisini verinGörsele genişlik ve yükseklik bilgisi verilmezse görsel yüklenince içerik aşağı kayar; bu CLS'yi bozar.
- Tembel yükleme, ama manşete değilSayfanın aşağısındaki görseller geç yüklenebilir. Ama ilk görünen manşet görseli tembel yüklenirse LCP gecikir.
Discover için kapak görselinin en az 1200 piksel genişlikte olması gerekiyor. Hız için görseli 600 piksele indirmek, Discover trafiğini kaybettirir. Doğru çözüm büyük ama sıkıştırılmış görsel.
2. Reklam ve dış kodlar
Haber sitelerinin çoğu reklamla yaşar ve reklam kodları hızın en büyük düşmanlarından biri. Her reklam alanı, sayfaya başka sunuculardan kod, görsel ve takip betikleri yükler.
- Reklam alanlarının yerini sabit tutun: Reklam yüklenmeden önce onun için boş alan ayrılmazsa, reklam gelince haber metni aşağı kayar.
- Sayfa başına reklam sayısını gerçekten gerekenle sınırlayın.
- Kullanmadığınız takip kodlarını, eski analiz kodlarını, sosyal medya eklentilerini temizleyin.
- Haber içine gömülen sosyal medya gönderileri ve videolar da ağırdır; gerekmedikçe kullanmayın.
3. Tema
Tema, sitenin her sayfasında çalışan koddur. Ağır bir tema, en iyi sunucuda bile siteyi yavaşlatır. Çok sayıda kayan manşet, açılır menü efekti, her sayfada yüklenen yazı tipleri ve kullanılmayan özellikler birikir.
Birçok haber teması denedik; hız ve günlük düzenleme konusunda sorun yaşadığımız için sonunda kendi temamızı yazdık. Hız sorununun kaynağı WordPress değil, temaydı.
Tema seçerken neye bakmanız gerektiğini haber teması seçerken 8 ölçüt rehberinde anlattık.
4. Önbellek
WordPress her sayfayı açılışta yeniden oluşturur: veritabanını sorgular, temayı çalıştırır, sayfayı yazar. Önbellek, hazırlanmış sayfayı saklayıp bir sonraki okura doğrudan verir.
| Önbellek türü | Ne yapar | Haber sitesinde dikkat |
|---|---|---|
| Sayfa önbelleği | Hazır sayfayı saklar | Yeni haber girilince ana sayfa ve kategori önbelleği temizlenmeli |
| Nesne önbelleği | Veritabanı sonuçlarını bellekte tutar | Yoğun sitede belirgin fark yaratır |
| Tarayıcı önbelleği | Görsel ve kodları okurun cihazında saklar | Sürüm değişince yenilenmeli |
| CDN | Dosyaları okura yakın sunuculardan verir | Görseller için özellikle yararlı |
Haber sitesinde önbelleğin tuzağı şu: Ana sayfa önbelleğe alınır ve yeni haber girildiği hâlde okur eski manşeti görür. Önbellek ayarı, yeni haber yayınlandığında ilgili sayfaları kendiliğinden temizleyecek şekilde yapılmalı. Eklenti seçimini WordPress önbellek eklentisi yazısında karşılaştırdık.
5. Sunucu ve PHP
Görseller, reklamlar, tema ve önbellek düzeldiği hâlde site yavaşsa sıra sunucuda. Sunucunun ilk cevabı (PageSpeed'de "sunucu yanıt süresi") uzunsa:
- PHP sürümü güncel mi? Eski PHP sürümleri belirgin şekilde yavaştır.
- Paylaşımlı hostingte kaynak sınırına mı takılıyorsunuz? Hosting panelinde işlemci ve bellek kullanımına bakın.
- Veritabanı şişmiş mi? Binlerce yazı revizyonu ve süresi dolmuş geçici kayıtlar zamanla birikir.
Birkaç hosting firması denedik. Şu an Güzel Host'tayız ve bizim deneyimimizde en iyisi bu oldu: haber sitemiz bugüne kadar hiç çökmedi.
Hosting seçiminin ayrıntısı haber sitesi için hosting seçimi yazısında.
Hangi sırayla çözmeli?
Her şeyi aynı anda değiştirmeyin; neyin işe yaradığını anlayamazsınız. Bu sırayla gidin ve her adımdan sonra yeniden ölçün:
- Görselleri küçültün ve WebP'ye çevirin.
- Manşet görselinin tembel yüklenmediğinden emin olun, görsellere boyut verin.
- Kullanılmayan eklentileri ve dış kodları kaldırın, reklam alanlarına yer ayırın.
- Sayfa önbelleğini kurun ve yeni haberde temizlenmesini ayarlayın.
- PHP sürümünü güncelleyin, veritabanını temizleyin.
- Hâlâ yavaşsa temayı ve sunucuyu sorgulayın.
Değişiklik yapmadan önce yedek almayı unutmayın: WordPress yedekleme. Hız ayarlarının SEO'nun geri kalanıyla nasıl birleştiğini haber sitelerinde SEO rehberinde anlattık.
Sahadan deneyimler
Bu bölümde başka yayıncıların yaşadıklarını kendi cümlelerimizle özetledik; ayrıntısı bağlantıdaki kaynakta.
Büyük bir haber sitesi reklamları sonraya bıraktı. Hindistan'ın Economic Times sitesi kritik dosyaları öne aldı, görselleri sıkıştırdı, reklam ve videolar için önceden yer ayırdı, dış betikleri ve ekranın altındaki reklamları sonradan yükledi. Google'ın aktardığına göre LCP 4,5 saniyeden 2,5 saniyeye, CLS 0,25'ten 0,09'a indi; hemen çıkma oranı yüzde 43 azaldı (web.dev: Economic Times vaka çalışması).
Yalnız görselin yerini ayırmak kaymayı bitirdi. Yahoo! JAPAN News'in haber sayfasında ana görsel geç yüklenip metni aşağı itiyordu. Görselin yerini en-boy oranına göre önceden ayırdılar. Kayma (CLS) neredeyse sıfıra indi, oturum başına sayfa görüntüleme yüzde 15 arttı (web.dev: Yahoo! JAPAN News vaka çalışması).
JavaScript'i beşte birine indiren yayıncı. Japon gazetesi Nikkei, ağır mobil sitesini yeniden yazdı; reklam betiklerini sayfa açıldıktan sonra yüklemeye başladı. JavaScript 300 KB'tan 60 KB'a indi, Lighthouse performans puanı 23'ten 82'ye çıktı (web.dev: Nikkei vaka çalışması).
Sık yapılan hatalar
- Ana sayfayı ölçüp haber sayfalarını hiç ölçmemek.
- Yalnız laboratuvar puanına bakıp gerçek kullanıcı verisini görmezden gelmek.
- Manşet görselini tembel yüklemek.
- Hız için görseli Discover'ın istediği boyutun altına indirmek.
- Aynı işi yapan iki önbellek eklentisini birlikte çalıştırmak.
- Önbelleği kurup yeni haberde temizlenmesini ayarlamamak.
- Her şeyi aynı anda değiştirip neyin işe yaradığını bilmemek.
Hız kontrol listesi
- Bir haber sayfası PageSpeed Insights'ta mobilde ölçüldü
- Kapak görselleri 1200–1600 px, sıkıştırılmış, WebP
- Görsellerde genişlik ve yükseklik bilgisi var
- Manşet görseli tembel yüklenmiyor
- Reklam alanlarına önceden yer ayrılmış
- Kullanılmayan eklenti ve dış kodlar kaldırıldı
- Sayfa önbelleği kurulu, yeni haberde temizleniyor
- PHP sürümü güncel, veritabanı temizlendi
Sık sorulan sorular
PageSpeed puanı kaç olmalı?
Puandan çok gerçek kullanıcı verisindeki üç değere bakın: LCP 2,5 saniyenin, INP 200 milisaniyenin, CLS 0,1'in altında olsun. Laboratuvar puanı sorunun yerini göstermek için yararlıdır.
Eklenti sayısı siteyi yavaşlatır mı?
Sayıdan çok eklentinin ne yaptığı önemli. Her sayfada kod yükleyen tek bir ağır eklenti, hiçbir şey yüklemeyen on eklentiden daha çok yavaşlatabilir.
AMP siteyi hızlandırmak için gerekli mi?
Hayır. Google 2021'den beri haberlerin öne çıkması için AMP istemiyor. Normal sayfayı hızlandırmak yeterli.
Hız Google sıralamasını ne kadar etkiler?
Hız bir ölçüt, ama haberin kendisinin önüne geçmez. Yavaşlık asıl olarak okuru kaybettirir; Google'daki etkisi benzer haberler arasında ortaya çıkar.
Kaynaklar
- Core Web Vitals'ı ve Google arama sonuçlarını anlamak (Google Search Central)
- Web Vitals (web.dev)
- LCP'yi iyileştirmek (web.dev)
- WordPress optimizasyonu (WordPress yönetim el kitabı, İngilizce)
Yerel haber siteleri yayınlıyoruz. Bu rehberlerdeki notlar kendi sitemizi kurarken ve yönetirken yaşadıklarımızdan.
